alema » bueno

Asina aquí a favor da proposta para que ‘bueno’ sexa plenamente galego

alema — Wed, 02 Jul 2008 22:00:59 +0000

Este artigo e os seus comentarios foron trasladados a alema.org, concretamente a esta páxina. Desculpen as molestias.

A RAG toma en consideración incluír ‘bueno’ no seu dicionario

alema — Tue, 01 Jul 2008 22:00:33 +0000

Este artigo e os seus comentarios foron trasladados a alema.org. Se queres velo, preme aquí.

Xabarín prós xoves (se isto é tolerado… por que non “bueno”?)

alema — Fri, 27 Jun 2008 22:00:47 +0000

Este artigo e os seus comentarios foron trasladados a alema.org. Se queres velos, preme aquí.

A interxección “bueno”, presente na literatura desde hai 130 anos, era empregada por Castelao

alema — Thu, 12 Jun 2008 22:00:56 +0000

Aparece un argumento máis de peso para que a RAG acepte a interxección “bueno” como plenamente galega: o seu uso na tradición literaria deste país.

O republicano Benito Losada Astray foi o primeiro que empregou a palabra “bueno” como interxección nun escrito literario en galego, e fíxoo hai xa 130 anos. Na súa obra, ‘Poesías’ aparece neste contexto:

- (…) ¿E si cho roubo?

- Destonces, bueno; sendo roubado culpa non teño, tocant’a dar-cho, non fales deso.

Pero non foi o único, nin moito menos. Consultando o TILG, que recolle unha escolma ben ampla de textos literiarios desde o século XVII ata actualidade, o termo “bueno” aparece en 2.160 ocasións, e a expresión “boeno” outras 1.381 e o apócope ‘bue’, outras 28 veces.

E quen está entre os autores que máis empregan esta interxección? Pois o mesmísimo Alfonso Daniel Rodríguez Castelao. Que non o cres? Pois mira dentro.

___________________________________________________________________

Mostro un par de exemplos.

‘Os vellos non deben de namorarse’ (1953)

Boeno, amiguiñas. A conversa é moi divertida; pero eu teño que deixá-las. A carabina chama por min.

‘Arte e galeguismo’ (1919)

Boeno, eu non quero pensar siquera nesto, pois non sei onde me levarían os meus comentarios.

…E así unha ducia de exemplos máis.

Burlarse dos que queremos que ‘bueno’ ou ‘boeno’ sexan admitidas como palabras galegas é burlarse tamén dos que a empregaron nos seus textos literarios e dos que, sen ser grandes literatos, teñen por costume usar estas expresións no seu día a día como galegofalantes.

O ILG e a RAG xa coñecen a proposta para admitir “bueno”

alema — Tue, 10 Jun 2008 22:00:46 +0000

A proposta de incluír a interxección “bueno” no dicionario da RAG xa está encamiñada. As dúas entidades que deben decidir sobre o asunto, o Instituto da Lingua Galega e a Real Academia Galega, xa están informadas.

Agora… a esperar! Quen responderá primeiro? O ILG ou a RAG? Tardarán moito en facelo? A cousa ten o seu aquel, porque servirá para medir se realmente estas institucións fan o servizo público para o cal foron creadas. Esperemos acontecementos… Se queres coñecer o contido da petición de información, mira dentro.

_____________________________________________

Esta é a carta que se lles enviou tanto ao ILG coma ao RAG. Está datada no 10 de xuño de 2008.

Pola presente, poñémonos en contacto con vostedes para informalos dunha iniciativa que estamos desenvolvendo na rede para que se inclúa a interxección “bueno” dentro do dicionario da Real Academia Galega. Os que apoiamos a iniciativa entendemos que a palabra bueno, empregada única e exclusivamente como retrouso e non como adxectivo, é plenamente galega a pesar da súa orixe no castelán; e preguntámonos por que non se acepta.

Gustaríanos, a ser posible, que lesen os razoamentos expostos nas seguintes páxinas web (onde hai argumentos a favor e en contra da proposta) e que nos aconsellasen os pasos que debemos de seguir para que a nosa iniciativa chegue a bo termo.

http://alemamalo.wordpress.com/2008/06/09/a-rag-debe-admitir-a-palabra-bueno-xa/
http://alemamalo.wordpress.com/2008/06/10/o-debate-de-bueno-xa-esta-en-boca-de-todos/
http://chuza.org/historia/a-rag-debe-admitir-a-palabra-bueno-xa/

Agradecendo a atención prestada, quedamos á espera da súa resposta.

O debate de “bueno” xa está na boca de todos

alema — Mon, 09 Jun 2008 22:00:57 +0000

A irrupción en Chuza! da proposta sobre a admisión da interxección “bueno” no dicionario da RAG non puido ter mellor ou peor acollida, en función de quen o analice, claro. Pero en todo caso foi unha idea que non pasou desapercibida, xa que axiña se converteu nunha das máis comentadas da rede social galega por excelencia.

O debate serviu para poñer enriba da mesa a cuestión de ata que punto se deben permitir “interferencias” do castelán. O que pasa é que, polo que vexo, os prexuízos contra unha determinada lingua (neste caso, o español) acaban por provocar un rexeitamento frontal sen atender a razóns en moitos casos.

Facerlle desprezos a unha palabra só pola súa orixe castelá non parece moi axeitado, posto que tanto o galego coma outras linguas (incluído o portugués) acabaron admitindo palabras de orixe española sen problemas (o xa famoso ‘repolho‘). Pero é que neste caso hai un factor de uso demoledor. Por moito que se argumente que se pode dicir “bom”/”bo”/”bon” en vez de “bueno”, todos sabemos que queda super-artificial no noso idioma.

En fin, a proposta segue en pé. Podemos discutir se é mellor “bueno” ou “boeno”, ou mesmo pedir tamén que se inclúan os apócopes “bue” ou “bua”, tamén bastante correntes. Se se admite “canté” como interxección, por que non “bueno”?

Non se trata de que todas as palabras en “castrapo” se inclúan no dicionario da RAG, non é iso. Só se trata de recoñecer que esta en concreto debe estar porque:

1- Non existe unha equivalencia perfecta a outra do galego

2- É de uso universal por parte dos galegofalantes (incluídos reintegratas, neo-falantes e falantes de toda a vida)

3- O galego deulle unha dimensión diferente, mesmo maior á que ten en castelán

Se a Academia quere adaptarse aos tempos, á cidadanía que fala galego, debe admitir esta palabra. E o Estraviz, igual que inclúe ’sapatilha’ e ‘tortilha’, tamén debería facelo. Porque “bueno” é e será sempre unha palabra galega.

A RAG debe admitir a palabra “bueno” xa

alema — Sun, 08 Jun 2008 22:00:37 +0000

Xa sei o que ides dicir moitos: que se é unha “castrapada”, que se admitimos isto que vai ser o seguinte, etc. etc. Pero tanto me dá. Isto é para os que creades firmemente que a palabra ‘bueno’ forma parte irrenunciable do idioma galego.

Se recentemente a RAG admitiu o palabra “greleiro” no seu dicionario a petición da empresa que fixo un anuncio, por que non vai facer o mesmo con “bueno”?. Porque, sexamos realistas… Que galegofalante non emprega frecuentemente esta palabra? Quen dá escapado a este retrouso? Polo que a min respecta, confésome incapaz de dicir “bo”, “ben”, “vaia”, etc. É que non é o mesmo!

“Bueno” debería ser admitido como interxección galega xenuína. A súa orixe é castelá ninguén a dubida, pero non nos enganemos: outros castelanismos foron recoñecidos (tortilla, bocadillo, guerrilla)… ata o portugués utiliza castelanismos (‘nublado‘, por exemplo).

O galego colleu este préstamo e deulle unha nova dimensión, maior incluso ca a que ten en castelán. É unha palabra que empregaron os nosos antepasados e que non se dará borrado da nosa fala coloquial endexamais. Deámoslle pois oficialidade dunha vez!

Por ese motivo, fago un chamamento para que os lectores deste blog me fagan chegar todo tipo de documentos (de texto, de audio, de vídeo) onde se demostre o uso habitual da palabra “bueno” por parte de galegofalantes habituais e non só… tamén por parte de académicos de recoñecido prestixio e autoridades varias. Tamén lles pido axuda a todos aqueles filólogos que estean de acordo con esta proposta para que me axuden a darlle unha argumentación máis “científica”. Esta iniciativa, se logra o apoio suficiente, haberá de presentarse na RAG polas canles pertinentes. Xuntos habémolo conseguir!

Eu, para empezar, achego este documento… É parte do spot publicitario “Vivamos como galegos”, onde se emprega o termo “greleiro” posteriormente recoñecido pola RAG. Nesta parte do vídeo móstrase o uso galegofalante clarísimo do termo “bueno”.

Espero as vosas achegas nos comentarios deste artigo. “Bueno” ten que ser oficial xa!